200 ildən çox yaşı olan qiymətli ağaclar niyə quruyur?
Bərdə ərazisindəki "Soltanbud" meşəsi son illər ağır günlərini yaşayır. 1990-cı illərdə ağacların kütləvi qırılması və meşə zolağında məcburi köçkünlərin məskunlaşması 100-150, bəlkə də 200 ildən çox yaşı olan qiymətli ağacların məhvinə səbəb olub.
APA TV-nin yerli bürosunun verdiyi məlumata görə, 30 ilə yaxın bir müddətdə ermənilər təbii su axarlarını qarşısını kəsdiyindən meşə zolağının üçdə iki hissəsi su üzünə həsrət qalıb. Ağaclar ancaq yağış suyundan qidalanıb. Susuzluqdan zəifləyən ağacları zərərvericilər asanlıqla məhv edib. Çünki düzənlikdə yerləşən yaşıllıq massivinə selləmə yolu ilə dondurucu qış suyu vurulmadığı üçün ziyanvericilərə münbit şərait yaranıb. Ağacların quruması, meşə zolağının bəzi yerlərinin səhralaşmağına səbəb olub. Halbuki, bir zamanlar bölgənin ən sıx meşəsi olan Soltanbud qiymətli heyvanların, quşların məskəni olub.
Amma necə deyərlər “su gələn arxa birdə su gələr.” Meşəçilər, meşənin bərpası üçün yaşıllıq zolağının ortasından keçən Xaçın çayına yenidən gələcək suya güvənərək ağac toxumu səpirlər.
Yaşıllıq zolağının ətrafındakı yaşayış məntəqələrində 150 min nəfərdən artıq əhalinin yaşamasına baxmayaraq heç kim bura dincəlmək üçün üz tutmur.
"Soltanbud" meşəsinin yüz min hektardan çox sahəsi var. Buradakı ağacların bəziləri qırmızı kitaba düşüb. Meşə əsasən nadir növlərdən sayılan Saqqız və Uzun saplaq palıd ağaclarından ibarətdir. Florasının üçdə birini isə iydə, akasiya, qarağac, göyüş, meyvə və giləmeyvə ağacları təşkil edir.
HABİL ASLANOĞLU, ZİYA İSMAYILOV, APA TV